Анестезия турлари
Анестезия — бу жарроҳлик ёки диагностика муолажалари пайтида оғриқни олдини олиш учун ишлатиладиган усул. Анестезия турлари қўлланиладиган ҳудудга ва беморнинг онг ҳолатига қараб фарқланади. Ушбу мақолада биз беҳушлик(анестезия) турларини, уларнинг афзалликлари ва хавфларини тасвирлаб берамиз.
Умумий беҳушлик нима?
Умумий беҳушлик — бемор тўлиқ беҳушлик қилинадиган ва тананинг барча функтсиялари анестезиолог томонидан назорат қилинадиган беҳушликнинг бир тури. Умумий беҳушлик ингалятор газлар ёки томир ичига юбориладиган препаратлар билан таъминланади. Умумий беҳушлик миядаги оғриқни идрок этишни бостиради ва оператсия давомида бемор ҳеч нарсани ҳис қилмаслигини таъминлайди. Узоқ вақт давом этадиган ёки тананинг катта қисмига таъсир қиладиган протседуралар учун умумий беҳушлик афзалроқдир.
Умумий беҳушликнинг афзалликлари беморнинг қулайлиги, протседурани ўтгазишдаги қулайликларни ўз ичига олади. Умумий беҳушлик хавфи аллергик реактсиялар, нафас олиш муаммолари, қон босимининг ўзгариши, кўнгил айниши, қусиш ва камдан-кам ҳолларда ўлимни ўз ичига олади.
Локал беҳушлик нима?
Локал беҳушлик — бу беҳушликнинг бир тури бўлиб, унда фақат ишлов бериладиган жой ҳиссизланади. Локал беҳушлик терига қўлланиладиган кремлар ёки игна орқали АОК қилинган дорилар билан таъминланади. Локал беҳушлик асаб тугунларини тўсиб қўяди, оғриқни узатишни олдини олади ва беморда протседура давомида оғриқ сезмаслигини таъминлайди. Қисқа муддатли ёки тананинг кичик бир қисмига таъсир қиладиган протседуралар учун локал беҳушлик афзалроқдир.
Локал беҳушликнинг афзалликлари беморнинг онгли бўлиши, оператсиядан кейин дарҳол нормал ҳаётга қайтиши ва умумий беҳушлик хавфидан қочишдир. Локал беҳушлик хавфи аллергик реактсиялар, инфексиялар, қон кетиш ва камдан-кам ҳолларда нервларнинг шикастланишини ўз ичига олади.
Минтақавий беҳушлик нима?
Минтақавий беҳушлик — бу тананинг маълум бир соҳаси ҳиссизлантирилган беҳушлик тури. Минтақавий беҳушлик орқа мия ёки асосий нервлар яқинидаги игна орқали АОК қилинган дорилар билан таъминланади. Минтақавий беҳушлик нервлар томонидан узатиладиган оғриқ сигналларини блоклайди, бу эса беморнинг протседура давомида оғриқни ҳис қилмаслигини таъминлайди.
Қисқа вақт давом этадиган ёки тананинг ўрта қисмига таъсир қиладиган протседуралар учун минтақавий беҳушлик афзалроқдир. Минтақавий беҳушликнинг афзалликлари беморнинг онгли бўлиши, протседурадан кейин камроқ оғриқ қолдирувчи воситаларга муҳтожлиги ва умумий беҳушлик хавфидан қочишдир. Минтақавий беҳушлик хавфи орасида аллергик реактсиялар, инфексиялар, қон кетиш, паст қон босими, бош оғриғи ва камдан-кам ҳолларда асаб шикастланиши мавжуд.
Седатсия нима?
Седатсия — беморни дам олиш ва ухлаш учун қўлланиладиган усул. Седатсия вена ичига юбориладиган дорилар билан таъминланади. Седасён беморнинг онг даражасини пасайтиради ва протседура давомида стрессни камайтиради. Седатсия кўпинча локал ёки минтақавий беҳушлик билан биргаликда қўлланилади. Седатсиянинг афзалликлари беморнинг қулайлиги, протседуранинг қулайлиги ўз ичига олади. Седасён хавфи аллергик реактсиялар, нафас олиш муаммолари, қон босимининг ўзгариши, кўнгил айниши, қусиш ва камдан-кам ҳолларда ўлимни ўз ичига олади.
Бугунги кунда беҳушлик жуда хавфсиз усулдир. Бироқ, ҳар қандай тиббий протседурада бўлгани каби, баъзи хавфлар мавжуд. Анестезиянинг энг жиддий ён таъсири аллергик реактсия ҳисобланади. Бундай ҳолатда беморнинг қон босими пасаяди, нафас олиш қийинлашади ва шок ривожланиши мумкин. Бу ҳолат ҳаёт учун хавфли бўлиши мумкин ва шошилинч аралашувни талаб қилади. Анестезиянинг бошқа ножўя таъсирлари орасида бош оғриғи, томоқ оғриғи, мушак оғриғи, асаб шикастланиши ва хотира йўқолиши киради.