Бепуштлик — бир йил давомида мунтазам ва ҳимояланмаган жинсий алоқага қарамасдан ҳомиладор бўла олмаслик. Бепуштликка ҳам эркак, ҳам аёл омиллари сабаб бўлиши мумкин. Бепуштлик сабаблари орасида гормонал бузилишлар, тухумдон кисталари, бачадон миомалари, найчаларнинг тиқилиб қолиши, эркакларда сперматозоидларнинг камлиги ёки сифатсизлиги, ирсий касалликлар, қариш, стресс, атроф-муҳит омиллари ва турмуш тарзи каби омиллар киради.
Бепуштлик қандай аниқланади?
Бепуштликка ташхис қўйиш учун биринчи навбатда эр-хотиннинг репродуктив саломатлиги ҳақида батафсил сўров ўтказилади. Кейин эр-хотиннинг репродуктив салоҳияти физик текширув ва баъзи лаборатория тестлари орқали баҳоланади. Аёлларда овулятсия функтсияси, гормонлар даражаси, интраутерин тузилиши ва найчаларнинг ўтказувчанлиги кабилар текширилади. Эркакларда сперма сони, ҳаракатчанлиги, шакли ва морфологияси каби параметрлар ўлчанади. Зарур бўлганда, генетик тестлар, ултратовуш, гистеросалпингография ва лапароскопия каби илғор тестлар ўтказилиши мумкин.
Бепуштлик қандай даволанади?
Бепуштликни даволаш эр-хотиннинг репродуктив салоҳияти ва бепуштлик сабабига қараб белгиланади. Бепуштликни даволашда қўлланиладиган усулларга дори-дармонлар, жарроҳлик даволаш, уруғлантириш каби ёрдамчи репродуктив усуллар киради. Овулятсия функтсиясини дори билан даволаш билан тартибга солишга ҳаракат қилинади. Жарроҳлик даволаш ички ёпишқоқликларни, миомаларни, кистларни ёки найча обструктсияларини олиб ташлашга ҳаракат қилади.
Уруғлантириш усулида эркакдан олинган сперматозоид махсус жараёндан ўтказилиб, аёлнинг бачадонига киритилади. Экстракорпорал уруғлантириш усулида аёлдан олинган тухум эркакдан олинган сперматозоид билан лаборатория шароитида уруғлантирилади ва ҳосил бўлган эмбрионлар аёлнинг бачадонига кўчирилади.
Бепуштликни даволашда муваффақиятга эришиш имкониятлари қандай?
Бепуштликни даволашда муваффақиятга эришиш имконияти эр-хотиннинг ёши, бепуштликнинг давомийлиги, бепуштлик сабаби ва қўлланилган усулга қараб ўзгаради. Умуман олганда, муваффақиятга эришиш имконияти ёш билан камаяди. Амалдаги усуллар орасида муваффақиятнинг энг юқори имконияти экстракорпорал уруғлантириш усулида. Бироқ, экстракорпорал уруғлантириш усули ҳар бир жуфтлик учун мос келмаслиги мумкин. Шунинг учун бепуштликни даволашнинг энг тўғри усулини аниқлаш учун шифокор билан батафсил муҳокама қилиш муҳимдир.