Инфекция— патогенлар деб номланувчи микроорганизмлар танадаги тўқималар ва ҳужайраларга ҳужум қилганда юзага келадиган юқумли ҳолат. Қайд этилган патогенлар танадаги ҳужайраларга ҳужум қилиб, юқумли касалликларни келтириб чиқаради.
Инфекциялар организмга кирадиган патоген турига, инсоннинг иммунитет тизимига ва бошқа омилларга қараб энгил ёки жиддий бўлиши мумкин. Баъзи Инфекциялар организм томонидан ўз-ўзидан йўқ қилиниши мумкин бўлган оддий касалликлар бўлса, бошқалари жиддий асоратлар ёки ҳатто ўлимга олиб келиши мумкин.
Инфекцияларнинг таснифи
Патоген турига кўра инфекциялар тўртта асосий гуруҳга бўлинади:
Бактериал инфекциялар: Бактериялар энг кенг тарқалган инфекцияни қўзғатувчи микроорганизмлардир. Бактериал инфекциялар нафас олиш йўллари инфекциялари, сийдик йўллари инфекцияялари, тери инфекциялари, ошқозон-ичак инфек1сиялари ва менингит каби турли касалликларга олиб келиши мумкин.
Вирусли инфекциялар: Вируслар бактериялардан кичикроқ бўлган ва ўз-ўзидан кўпая олмайдиган микроорганизмлардир. Вирусли инфекциялар грипп, шамоллаш, қизамиқ, сувчечак, ОИТС ва гепатит каби турли касалликларга олиб келиши мумкин.
Замбуруғли инфекциялар: Замбуруғларнинг келиб чиқиши микроорганизмларидир. Замбуруғ инфекциялари оёқ, тирноқ замбуруғни, трихофития ва кандидоз каби турли касалликларга олиб келиши мумкин.
Паразит инфекциялари: Паразитлар ўзлари озиқ-овқат ишлаб чиқара олмайдиган ва бошқа тирик мавжудотнинг танаси билан озиқланадиган микроорганизмлардир. Паразитар инфекциялар безгак, гепатит Э, сил ва трихиноз каби турли касалликларга олиб келиши мумкин.
Инфекция белгилари
Инфекция белгилари патоген турига, инфекциянинг оғирлигига ва инсоннинг иммунитет тизимига қараб фарқ қилиши мумкин. Умуман олганда, инфекциянинг белгилари қуйидагилардан иборат:
- Иситма
- Заифлик
- Чарчоқ
- Мушак оғриғи
- Бош оғриғи
- Томоқ оғриғи
- Тумов
- Йўтал
- Диарея
- Кусиш
- Қорин оғриғи
- Терининг қизариши, шишиши ёки тошмалари
Инфекцияларнинг олдини олиш
Инфекция олдини олиш учун баъзи эҳтиёт чораларини кўриш мумкин:
- Қўл гигиенаси: Қўлларни совун ва сув билан мунтазам ювиш инфекцияларнинг тарқалишини олдини олишга ёрдам беради.
- Эмлаш: Эмлашлар баъзи инфекцияларнинг олдини олишга ёрдам беради.
- Соғлом овқатланиш: Соғлом овқатланиш иммунитет тизимини мустаҳкамлашга ёрдам беради.
- Стрессни камайтириш: Стресс иммунитет тизимини заифлаштириши мумкин.
Инфекцияларни даволаш
нфекцияларни даволаш патоген турига ва инфекциянинг оғирлигига қараб ўзгаради. Баъзи инфекциялар тананинг ўзини даволаш қобилияти билан тозаланиши мумкин. Бироқ, баъзи инфекциялар дори ёки жарроҳлик амалиётини талаб қилиши мумкин.
Дори-дармонлар
Дори терапияси инфекцияларни даволашда энг кўп қўлланиладиган усулдир. Дорилар патогенларни йўқ қилиш ёки уларнинг кўпайишини олдини олиш учун ишлатилади. Инфекцияларни даволашда ишлатиладиган дориларга қуйидагилар киради:
- Антибиотиклар: Антибиотиклар бактериал инфекцияларни даволаш учун ишлатилади. Улар бактерияларнинг кўпайиши ва тарқалишини олдини олади.
- Вирусга қарши дорилар: Вирусга қарши препаратлар вирусли инфекцияларни даволашда қўлланилади. Улар вирусларнинг кўпайишини олдини олади.
- Замбуруғларга қарши препаратлар: Замбуруғларга қарши препаратлар замбуруғ инфекцияларини даволашда қўлланилади. Улар замбуругларнинг кўпайиши ва ривожланишига тўсқинлик қилади.
- Паразитларга қарши препаратлар: Паразитларга қарши препаратлар паразитар инфекцияларни даволашда қўлланилади. Улар паразитларнинг кўпайиши ва ўсишига тўсқинлик қилади.
Жарроҳлик аралашуви
Баъзи инфекцияларни дори-дармонлар билан даволаш мумкин эмас. Бундай ҳолларда жарроҳлик аралашув талаб қилиниши мумкин. нфекция манбасини бартараф этиш учун жарроҳлик аралашув амалга оширилади.
Инфекция дунёдаги энг кенг тарқалган касалликлардан биридир. Инфекциялардан ҳимоя қилиш учун кўрилиши мумкин бўлган эҳтиёт чоралари инфектсия хавфини камайтиришга ёрдам беради.