Кандида замбуруғи касаллик келтириб чиқарувчи замбуруғ инфексияларнинг бир тури ҳисобланади. Оғиз бўшлиғи кандидози (молочнитса) деб номланган бу замбуруғ тури оғизда пайдо бўлади ва ички ёноқларда, тилда ва оғиз бўшлиғининг тепа соҳасида (танглайда) оқ доғлар кўринишини беради.
Чақалоқларда кузатиладиган замбуруғ инфексияси турлари
Одатда, биз замбуруғ фақат оғизда пайдо бўлади деб ўйласак-да, унинг таъсири тананинг бошқа соҳаларида ҳам намоён бўлиши мумкин. Масалан,
- Тирноқлар;
- Кўзлар;
- Тананинг пастки соҳасида (қинда ёки чов соҳасида);
- Тери бурмалари(қўлтиқ ости соҳаси ёки бўйин соҳасидаги бурмалар).
Чақалоқларда кандидоз белгилари (молочница)
Чақалоқлардаги замбуруғнинг классик белгиси тил ва ёноқнинг ички шиллиқ қаватида оқ, бахмал доғларнинг пайдо бўлишидир. Улар яра шаклида бўлиб, артилганда ундан қон кетиш ҳолати рўй бериши мумкин.
Бошқа аломатлар қуйидагиларни ўз ичига олади:
- Оғиз шиллиқ қаватининг қизариши;
- Йиғлаш ёки безовталик;
- Оғриқ туфайли ҳамшира текширувини рад этиш.
Жараён боланинг қизилўнгач соҳасигача тарқалса, болада ютиш жараёни оғриқли кечиши мумкин. Сиз фарзандингизнинг шишадан овқатланиши ёки эмишни рад этишини кўришингиз мумкин.
Тил оқ рангга кирганлигининг ўзи фарзандингизда кандида замбуруғи борлигини англатмайди. Кўпгина чақалоқларнинг тили сут ичгандан кейин ҳам оқариб қолади.
Оқ доғлар пайдо бўлган пайтда, улар оғиз бўшлиғининг анчагина юзасини қоплаган бўлади, ва уларни осонгина артиб бўлмайди. Агар сиз бу доғларни артиб ташлашга ҳаракат қилсангиз, яралардан қон кетиши мумкин.
Молочница сабаблари
«Кандида албиканс» замбуруғи қачонки, у боланинг оғиз бўшлиғида ўсишни бошлагандагина, унинг белгилари намоён бўлганлигини кўрамиз. Замбуруғ асосан, иссиқ, нам жойларда, маласан, чақалоқ оғиз бўшлиғида ривожланади.
Кандида инфексиясининг оз миқдори кўпинча оғизда яшайди. У иммунитет тизими ва оғизда яшайдиган бошқа микроблар томонидан назорат қилинади. Бироқ, иммунитет заифлашганда, замбуруғ ўсиши мумкин, бу оғизда ва тилда яралар ва жароҳатларга олиб келади.
Молочнитса чақалоқларда пайдо бўлиши мумкин, чунки уларнинг иммунитети ҳали етук эмас. Улар инфектсияга қаршилик кўрсатишга тўлақонли қодир эмаслар.
Оғиз бўшлиғи кандидози антибиотиклар билан даволашдан кейин пайдо бўлиши ҳам мумкин, чунки антибиотиклар оғиздаги соғлом бактериялар даражасини пасайтиради. Бу замбуруғнинг кўпайишига имкон беради.
Диагностика
Чақалоқларда молочнитса ҳолати тез ва осон ташхис қилинади. Кўпгина педиатрлар замбуруғни чақалоқнинг оғиз бўшлиғини текшириш орқали аниқлашлари мумкин. Ўрнидан кўчиши қийин бўлган бахмал, оқ доғлар замбуруғ инфексиясининг классик белгиларидир. Вақти-вақти билан, шифокор лаборатория текшируви учун оқ қопламадан намуна олиши мумкин.
Молочницани даволаш
Замбуруғлар ҳар доим ҳам даволашни талаб этмайди ва баъзида бир неча кундан кейин ўз-ўзидан ўтиб кетади. Фарзандингизни оғзида пайдо бўлган яралар бошқа хавфли инфексия натижаси эмас, балки, айнан замбуруғ туфайли келиб чиққанлигига ишонч ҳосил қилишингиз учун педиатрингизга мурожаат қилишингиз керак.
Педиатрингиз боладаги инфексияни даволаш учун замбуруғга қарши дори-дармонларни буюриши мумкин. Ушбу дориларни врач тавсияси ва кўрсатмасига асосан, боланинг оғиз бўшлиғидаги яраларга суртиш мумкин.
Агар онанинг кўкрак сўрғичида замбуруғ инфексияси бўлса, шифокор тўғридан тўғри кўкракка суртиш учун мўлжалланган ретсептсиз замбуруғга қарши кремни тавсия қилади.
Пробиотикларни қабул қилиш замбуруғлар ва бошқа турдаги инфексияларнинг олдини олишга ёрдам беради. Пробиотиклар тери ва танадаги биз учун фойдали бўлган бактерияларни қўллаб-қувватлашда рол ўйнайди, бу эса замбуруғлар ўсишини назорат остида ушлаб туради.
Прогноз
Оғиз бўшлиғи кандидози ёки молочнитса болаларда кенг тарқалган инфексия тури бўлиб, одатда, унга ташхис қўйиш ва даволаш осон. Агар сиз ҳам фарзандингиз ҳам замбуруғ инфексиясини бошдан кечираётган бўлсангизлар, бу инфексияларни дарҳол даволаш кераклигини асло унутманг. Агар фақат бирини даволашга муваффақ бўлган бўлсангиз (ўзингиз ёки болангизни), болани ҳар сафар овқатлантирганингизда, инфексияни унга қайта юқтиришда давом этишингиз мумкин.