Предиабет — бу қондаги қанд миқдори меъёрдан юқори бўлган, аммо диабетни ташхислаш учун этарли бўлмаган ҳолат. Предиабет, шунингдек, яширин диабет сифатида ҳам танилган ва ўз вақтида даволанмаса, 2-тоифа диабетга ўтиши мумкин. Предиабетнинг белгилари кўпинча сезилмайди ёки энгил бўлиши мумкин. Буларга қуйидагилар киради:
- Ҳаддан ташқари ташналик ва тез-тез сийиш
- Чарчоқ ва заифлик
- Хира кўриш
- Яра битишининг кечикиши
- Уйқусизлик ҳисси
- Қуруқ оғиз
Предиабетни аниқлаш
Предиабетни қондаги қанд миқдорини ўлчайдиган тест ёрдамида аниқлаш мумкин. Бу тестлар:
Рўза қон шакар тести: Бу тест камида 8 соат рўза тутгандан кейин қон олиш орқали амалга оширилади. Оддий очликдаги қон шакар даражаси 100 мг / дЛ дан паст. Предиабетли одамларда бу даража 100-125 мг / дЛ орасида. Агар у 126 мг / дЛ ёки ундан юқори бўлса, диабет ташхиси қўйилади.
Оғиз орқали глюкоза тести: Бу тест рўза тутгандан кейин қон олишдан бошланади. Кейин одамга кўп миқдорда шакар бўлган ичимлик берилади ва икки соатдан кейин яна қон олинади. Одатда, қон шакар даражаси икки соатдан кейин 140 мг / дЛ дан пастга тушади. Предиабетли одамларда бу даража 140-199 мг / дЛ орасида. Агар у 200 мг / дЛ ёки ундан юқори бўлса, диабет ташхиси қўйилади.
Гемоглобин А1к тести: Бу тест сўнгги уч ой ичида ўртача қон шакар даражасини ўлчайди. Одатда, гемоглобин А1к даражаси 5,7% дан паст бўлади. Предиабетли одамларда бу даража 5,7% дан 6,4% гача. Агар у 6,5% ёки ундан юқори бўлса, диабет ташхиси қўйилади.
Предиабетнинг олдини олиш
Предиабетнинг олдини олиш ва турмуш тарзини ўзгартириш билан даволаш мумкин. Буларга қуйидагилар киради:
- Соғлом овқатланиш: шакар, ёғ ва тузга бой овқатлардан воз кечиш, тола, оқсил ва витаминларга бой озиқ-овқатларни истеъмол қилиш керак. Порсияни назорат қилиш ҳам муҳимдир.
- Жисмоний фаоллик: ҳафтасига камида 150 дақиқа ўртача интенсивликда машқ қилиш мушак массасини ошириш ва тана ёғини камайтириш орқали қон шакар даражасини тартибга солади.
- Оғирликни йўқотиш: Ортиқча вазн инсулин қаршилигини келтириб чиқарадиган қон шакар даражасини оширади. Идеал вазнга эришиш ёки уни ушлаб туриш предиабет хавфини камайтиради.
- Чекиш ва спиртли ичимликларни истеъмол қилишдан сақланинг: Чекиш ва спиртли ичимликлар қон томирларини торайтириб, яллиғланишни келтириб чиқарадиган қон шакар даражасини бузади. Шу сабабли чекиш ва спиртли ичимликларни истеъмол қилишдан узоқ туриш керак.
Предиабет жиддий соғлиқ муаммоси ва диабетга олиб келиши мумкин. Бироқ, эрта ташхис қўйиш ва даволаш билан предиабетни бартараф этиш ва диабетнинг олдини олиш мумкин. Шунинг учун, предиабет белгиларини таниб олиш ва мунтазам равишда қон шакарини текшириш керак.