Психология нима?
Психология фани жуда қизиқарли ва тўлиқ ўрганилмаган фан.
Психология фани - инсон онгини ва инсон мияси турли вазиятларда ўзини қандай тутишини ўрганади.
Психология инсон ҳаётининг муҳим таркибий қисмидир, чунки бизнинг ҳаётимиз асаб тизимини қўзғатадиган стресс ва тажрибаларга тўла. Инсон психикасига кўплаб омиллар таъсир қилади, биринчи навбатда бу ёш, чунки ҳар қандай инсонни ҳаёти давомида турли хил психологик муаммолар таъқиб қилинади.
Психология нима?
Психологияни икки турга бўлиш мумкин: фундаментал ва амалий.
Фундаментал психология кўриб чиқадиган асосий жараёнлар - сезги, идрок, эътибор, хотира, тасаввур, фикрлаш ва нутқ. Шунингдек, фундаментал психология ақлий хусусиятлар ва руҳий ҳолатларни ўрганади.
Амалий психология - бу инсон хулқ-атворининг амалий маъносини ўрганадиган фан. Агар сиз ушбу фанни чуқур ўргансангиз, у балоғат ёши, ижтимоий тафаккур ва умуман, бутун ҳаёти давомида инсон билан содир бўладиган барча психологик ўзгаришлар каби ҳодисаларни ўрганишини билиб олишингиз мумкин.
Психология фани қадимда
Қадимги даврларда психология фалсафа билан боғлиқ эди, чунки психология одамлар кўрмаган нарсаларни ўрганади. Психология - бу инсон танасини ўрганадиган фанлардан бири, аммо фақат онг қисмини ўрганади.
Психология Қўшма Штатлар ва СССР ўртасидаги совуқ уруш даврида, уруш армиялар томонидан эмас, балки разведка ходимлари ва айғоқчилар томонидан олиб борилган даврда амалий аҳамият касб этди. Скаутларга ўта жиддий психологик таъсир кўрсатилди ва Совет Иттифоқи психологик қурол ёрдамида маълум баландликларга эришди. Бундай қуролларнинг турларидан бири ултратовуш эди, одамнинг қулоқлари бу товушни сезмайди, аммо бундай товушнинг инсон миясига таъсири жуда катта. Совуқ уруш тугагач психологик қуроллар тўғрисидаги маълумотлар таснифланди ва кейинчалик йўқ қилинди.
Замонавий психология фани
Замонавий дунёда инсон ҳар доимгидан ҳам кўпроқ психологияга муҳтож. Ахир, ҳар биримиз стресс ва муаммолар билан ўралганмиз. Замонавий болаларнинг қўрқув ёки стрессдан психологик шикастланишлари тез-тез учрайди. Болалар психологик касалликларга жуда мойил, чунки замонавий дунёда шаҳват, бузуқлик, зўравонлик ҳамма жойда мавжуд. Компютер жуда катта таъсирга эга, чунки агар бола болалигидан шафқатсиз ўйинларни ўйнаса, кейинчалик бу шафқатсизлик унинг ўзига ва яқинларига зарба беради.
Бугунги кунга қадар психология фани инсон миясини яширадиган билимларнинг озгина қисмини ўрганиб чиқди, чунки унинг билим чегаралари чексиз ва буюкдир.
Аммо психология нафақат касалликлар, балки бу ўз-ўзини ва қобилиятларини билишдир. Ахир, ҳамма инсон мияси қандай жойлаштирилганлиги ва нималарга қодир эканлиги билан қизиқади. Миллионлаб олимлар ўзларини билишга қизиққан одамлар учун психологик тестларни ўтказадилар. Ушбу тестларнинг барчаси инсоннинг ҳар хил фаолият турларига мойиллигини кўрсатади. Нимага кўпроқ мойил эканлигингизни ва сиз учун энг яхши вариантни билсангиз, ҳаётда ўз ўрнингизни осонгина эгаллашингиз ва ундан нафақат жисмоний, балки руҳий жиҳатдан ҳам баҳраманд бўлишингиз мумкин. Аммо онг ости жумбоқларини чексиз ўрганишингиз мумкин, чунки битта жумбоқни ечишингиз биланоқ дарҳол янгилари пайдо бўлади ва бу абадий давом этиши мумкин.