Сийдик чиқариш йўлларининг инфексияси — сийдик йўлларининг бактериялар томонидан яллиғланиши. Сийдик чиқариш тизимига сийдик ҳосил бўладиган ва организмдан чиқариб юбориладиган органлар, масалан, буйраклар, сийдик пуфаги, сийдик чиқариш каналлари киради. Сийдик чиқариш йўлларининг инфексияси эркаклар ва аёллар орасида кенг тарқалган соғлиқ муаммоси, аммо аёллар кўпроқ таъсир қилади. Ушбу мақолада Сийдик чиқариш йўлларининг инфексиясининг сабаблари, белгилари ва даволаш ҳақида билишингиз керак бўлган нарсаларни топишингиз мумкин.
Сийдик чиқариш йўллари инфексиясининг сабаблари
Сийдик чиқариш йўллари инфексиясининг энг кенг тарқалган сабаби ичак таёқчаси (Э. коли) деб аталадиган бактерия бўлиб, у одатда ичакларда учрайди. Бу бактериялар сийдик йўлларига дефекатсия пайтида ёки жинсий алоқа орқали юқиши мумкин. Сийдик чиқариш йўлларига кирадиган бактериялар сийдик пуфагида ёки сийдик йўлларида кўпайиб, инфексияни келтириб чиқариши мумкин. Баъзида бактериялар қон оқими ёки лимфа тизими орқали буйракларга ҳам этиб бориши мумкин.
Сийдик чиқариш йўллари инфексиясининг бошқа сабаблари қуйидагилардан иборат:
- Сийдик оқимини тўсиб қўядиган ёки сийдик йўлларининг тузилишини бузадиган ҳар қандай ҳолат (масалан, буйраклардаги тошлар, простата кенгайиши)
- Сийдик чиқариш йўлларининг шикастланишига олиб келадиган ҳар қандай ҳолат (масалан, катетердан фойдаланиш, қаттиқ кийим, кимёвий моддалар)
- Иммунитет тизимини заифлаштирадиган ҳар қандай ҳолат (масалан, диабет, ОИВ, саратон)
- Ҳомиладорлик
- Менопауза
- Жинсий фаолият
- Спермитсидни ўз ичига олган туғилишни назорат қилиш усуллари
- Гигиенанинг этишмаслиги
Сийдик чиқариш йўллари инфексияси белгилари қандай?
Сийдик чиқариш йўллари инфексияси белгилари инфектсиянинг қаерда жойлашганлигига қараб фарқ қилиши мумкин. Агар инфектсия сийдик йўлида бўлса, уретрит, сийдик пуфагида бўлса, систит, буйракда бўлса, пиелонефрит деб аталади.
Уретритнинг белгилари қуйидагилардан иборат:
- Сийдик чиқаришда ёниш ёки оғриқ ҳисси
- Тез-тез сийиш
- Сийдикда қон ёки лойқалик
- Оқиш ёки қичишиш
Систитнинг белгилари қуйидагилардан иборат:
- Уретрит белгиларидан ташқари
- Қориннинг пастки қисмида оғриқ ёки босим
- Тез-тез сийиш
- Сийдикни тўлиқ бўшата олмаслик ҳисси
- Иситма ёки титроқ
Пиелонефритнинг белгилари қуйидагилардан иборат:
- Систит белгиларидан ташқари
- Бел ёки ён томонларда оғриқ
- Кўнгил айниши ёки қайт қилиш
- Иситма ёки титроқ
Сийдик чиқариш йўллари инфексиясини қандай даволаш мумкин
Антибиотиклар одатда сийдик чиқариш йўллари инфексиясини даволаш учун ишлатилади. Антибиотикни танлаш инфексиянинг сабаби ва оғирлигига қараб фарқ қилиши мумкин. Даволашнинг давомийлиги инфектсия турига ва инсоннинг соғлиғига қараб ҳам фарқ қилиши мумкин.
Антибиотикларни даволашдан ташқари, Сийдик чиқариш йўллари инфексияси белгиларини энгиллаштириш ва тикланишни тезлаштириш учун қуйидаги чоралар кўрилиши мумкин:
- Кўп сув ичиш
- Кофеин, спиртли ичимликлар, аччиқ ва кислотали ичимликлардан воз кечиш
- Иситиш ёстиғи ёки иссиқ сув шишаси ёрдамида оғриқли жойга иссиқликни қўллаш
- Оғриқ қолдирувчи ёки антипиретикларни қабул қилиш
- Пахта ва кенг ички кийим кийиш
- Сийдик чиқариш йўлларини тоза сақлаш
- Жинсий алоқадан олдин ва кейин сийдик чиқариш
- Шифокор томонидан тавсия этилган антибиотикларни тўлиқ тугатиш
Сийдик чиқариш йўллари инфексиясининг олдини олиш мумкинми?
Сийдик чиқариш йўллари инфексиясининг олдини олиш учун қуйидаги тавсияларга амал қилиш мумкин:
- Кўп сув ичиш
- Тез-тез сийиш
- Гигиена қоидаларига эътибор бериш
- Пахта ва кенг ички кийим кийиш
- Жинсий алоқадан олдин ва кейин сийдик чиқариш
- Инфрақизил нурлар, пробиётиклар ёки ўсимлик маҳсулотлари каби муқобил даволаш усулларидан фойдаланиш
Сийдик чиқариш йўллари инфексияси жиддий асоратларни келтириб чиқарадиган соғлиқ муаммосидир. Шунинг учун, аломатларни сезганингизда, кечиктирмасдан шифокорга мурожаат қилишингиз керак. Эрта ташхис қўйиш ва даволаш билан инфексияни тўлиқ бартараф этиш мумкин.