Текис ўзгарувчан ҳаракатда тезлик ва унинг графиги

Текис ўзгарувчан ҳаракатда - бу жисмнинг тезлиги доимий тезликда ўзгариб турадиган ҳаракат. Текис ўзгарувчан ҳаракатда пайтида тезланиш ҳам доимий.

Текис ўзгарувчан ҳаракатда пайтида жисмнинг тезлиги

Текис ўзгарувчан ҳаракатдаги жисмнинг тезлиги чизиқли қонунга мувофиқ вақтга боғлиқ. Демак, жисмнинг тезлиги вақт бирлигида доимий миқдорга ўзгаради.

Жисмнинг бир текис ҳаракатдаги тезлиги учун формула:

v = v0 + а•t

Қаерда:

• v — t вақтдаги жисм тезлиги
• v₀ — жисмнинг бошланғич тезлиги
• а — жисмнинг тезлашиши

Бошланғич тезлик — вақтнинг бошланғич моментидаги жисмнинг тезлиги. Агар бошланғич тезлик нолга тенг бўлса, у ҳолда текис ўзгарувчан ҳаракат пайтида жисмнинг тезлиги формуласи соддалаштирилади:

v = а•t

Тезланиш — вақт бирлигида жисмнинг тезлигининг ўзгаришини тавсифловчи миқдор. Халқаро бирликлар тизимида секундига метр квадрат (м/с²).

Текис ўзгарувчан ҳаракат учун тезлик графиги

Текис ўзгарувчан ҳаракат учун тезлик графиги тўғри чизиқ бўлиб, унинг қиялиги тананинг тезланишига тенг. Агар жисмнинг тезланиши мусбат бўлса, у ҳолда тезлик графиги юқорига йўналтирилади. Агар жисмнинг тезлашиши манфий бўлса, у ҳолда тезлик графиги пастга йўналтирилади.

Юқоридаги расмда 2 м/с² тезланиш билан ҳаракатланаётган автомобил тезлигининг графиги кўрсатилган. Графикдан кўриниб турибдики, автомобилнинг тезлиги ҳар бир сония ҳаракат учун секундига 2 метрга ошади.

Хулоса

Текис ўзгарувчан ҳаракат пайтида тезлик чизиқли қонунга мувофиқ ўзгаради. Текис ўзгарувчан ҳаракат учун тезлик графиги тўғри чизиқ бўлиб, унинг қиялиги жисмнинг тезланишига тенг.