Уретрит - бу уретранинг яллиғланиши. Кўпинча уретрит жинсий йўл билан юқадиган инфексиялар туфайли юзага келади. Кўпинча эркаклар уретритдан азият чекадилар.
Уретрит сабаблари
Эркакларда сийдик чиқариш йўллари - бу бутун таносил тизими учун ўзига хос "эшик" кабидир. Жинсий алоқада қиндан инфексия аввал эркак сийдик каналига, сўнгра простата, уруғ пуфакчалари, мояклар ва бошқа органларга тушади. Уретрада инфексияни олдини олиш учун бир қатор тизимлар мавжуд (шиллиқ тўсиқ, маҳаллий иммунитет омиллари), улар одатда жуда самарали ишлайди. Масалан, гонококк ташувчиси бўлган аёл билан битта жинсий алоқада, эркакларда касаллик юқтириш эҳтимоли 20% дан ошмайди. Инфексия эҳтимоли ҳимояланмаган жинсий алоқа сонининг кўпайиши ва маҳаллий иммунитет патологиясида ортади.
Гонококк бўлмаган уретритга турли хил патогенлар сабаб бўлиши мумкин, аммо кўпинча сабаблар: хламидия, трихомоналар, уреаплазма ва микоплазма бўлади.
Гонококк бўлмаган уретрит учун даволаш унинг қўзғатувчисига боғлиқ. Даволаш курсидан сўнг лаборатория назорати мажбурийдир.
Уретрит турлари
Уретрит одатда икки турга бўлинади: гонококк ва гонококк бўлмаган.
Гонококк уретрити гонорея деб аталади. Гонорея қўзғатувчиси - Неиссериа Гоноррҳоеае - граммусбат ҳужайра ичидаги диплокок.
Гонореянинг инкубатсион даври (инфектсиядан клиник кўринишларнинг бошланишигача бўлган вақт), маълум бир гонококк штаммининг хусусиятларига ва маҳаллий иммунитет ҳолатига қараб, 12 соатдан 2-3 ойгача, лекин кўпинча 3 -5 кун.
Уретрит аломатлари
Ўткир гонорея уретритидаги энг характерли шикоятлар: сийдик чиқариш каналидан йирингли оқим, қизариш ва сийдик чиқариш канали ёпишқоқлиги, тез-тез сийиш, сийиш пайтида оғриқ.
Гонококк бўлмаган уретрит ташхиси, сийдик йўлидаги гонококклар бўлмаган тақдирда, беморда сийдик йўлларида яллиғланиш мавжудлигига асосланади. Касалликнинг ўзига хос қўзғатувчиларини аниқлаш учун ПКР диагностикасини ўтказиш, шунингдек, посев таҳлилини ўтказиш жуда муҳимдир.
Клиник жиҳатдан гонококк бўлмаган уретрит кўпинча сийдик йўлидан кўп миқдорда шиллиқ оқиши, шунингдек оғриқли ва тез-тез сийиш билан намоён бўлади.
Уретрит - ташхислаш
Гонорея уретритининг диагностикаси одатда оддий. Кўпинча, сийдик йўлидан мазок олинади, ва Грамга бўяб таҳлил ўтказилади (таҳлилда диплококклар ва лейкотситлар сони кўпайгани аниқланади). ПКР шунингдек аралаш инфексияларни (хламидия, триҳомониаз, уреаплазмоз) истисно қилиш учун қўлланилади.
Уретритни даволаш
Гонореяли уретритни даволаш мумкин. Тўғри дозада сефтриаксон каби замонавий антибиотикларни қўллаш, одатда, гонорея уретритининг аломатларини тўхтатишга имкон беради. Аммо, бу даволаш кўпинча инфексияни тўлиқ енгиш учун етарли эмас. Терапия натижалари такрорий лаборатория текширувлари билан кузатилиши керак. Нима учун бу муҳим? Биринчидан, ҳозирги вақтда беморларнинг 40 фоиздан кўпроғи аралаш инфексияларга эга. Иккинчидан, етарли даражада даволанмаган ҳолда, сийдик йўлидаги яллиғланиш жараёни сурункали йўлга ўтиши ва кейинчалик (бир неча йилдан сўнг) ўта оғир асоратга олиб келиши мумкин. Бундан ташқари, инфексия уретрадан таносил тизимининг бошқа органларига, масалан, простата безига тарқалиши мумкин.
Юқорида айтиб ўтилганларни умумлаштириб шуни таъкидлаш керакки, уретрит касаллиги ташхиси ва даволаш терапияси, одатда, малакали мутахассисга қийинчилик туғдирмайди. Шу билан бирга, нотўғри даволаниш сурункали яллиғланишни (сурункали уретрит) ва ўта нохуш асоратларни (простатит, уретранинг қисилиши ва бошқаларни) ривожланишига олиб келиши мумкин.