Нотўғри тишлов - бу тишларнинг бир-бирига тўгри келмаган ҳолда ёпилиши ва чайнаш пайтида тўғри контактларнинг етишмаслиги. Одатда ҳар бир тиш камарида эгри чизиқ ҳосил қиладиган, устки олд тишлари пастки олд тишларнинг юқори учдан бирига тўғри келадиган ҳолда бир-бирига чамбарчас боғланган тишлар кўринишида бўлади.
Нотўғри тишлов сабаби
Нотўғри тишлов сабаблари қуйидагилар:
- Жағ ва тишлар ўлчамининг мос келмаслиги
- Баъзи нотўғри одатлар (масалан, бош бармоғини сўриш, тилни тортиб олиш)
- Тишлар етишмаслиги
- Баъзи туғма нуқсонлар
Нотўғри тишлов кўпинча жағнинг катталиги ва тишларнинг мос келмаслиги туфайли юзага келади (яъни жағ жуда кичик ёки тишлар жағнинг етарлича тенглашиши учун жуда катта). Доимий равишда бош бармоғини сўрайдиган ёки тил билан олд тишларини итарадиган одамларда устки тишлар аста-секин чиқиб кета бошлайди. Агар тишлар кўп тўкилса, қўшни тишлар ҳаракатланиши мумкин ва қарама-қарши тишлар уларни сиқиб чиқариб, чуқур тишловни келтириб чиқаради. Кўприк, имплантатсия ёки қисман протез тишларнинг бундай силжишини олдини олади.
Чақалоқлар сут тишларини муддатидан олдин йўқотганда, орқа тишлар ёки доимий биринчи тишлар кўпинча олдинга силжийди, бу эса бошқа тишларнинг ёрилиб чиқиши учун етарли жой қолдирмайди.
Юз травмасидан сўнг чуқур тишлов пайдо бўлиши тишларнинг ёки алвеоляр суякнинг силжишини ёки жағнинг синиши сабабли бўлиши мумкин. Эктодермал дисплазияда ёки Даун синдромида нотўғри тишлов жуда кам тишлар натижасида келиб чиқиши мумкин.
Нотўғри тишлов - текшириш
Нотўғри тишлов обектив ташқи текширувда аниқланади. Жағнинг ёпилишини оғзининг иккала томонида ҳар бир ёноқни тил депрессори билан силжитиш орқали текширилади, бу пайтда бемор орқа тишларини ёпиш керак;
Нотўғри луқма баъзида тиш шифокорига биринчи бор ташриф буюрганида ҳам аниқланади (1 ёш). Эрта аниқлаш даволашни даволашни осонроқ ва самаралироқ қилиши мумкин.
Нотўғри тишлов - даволаш
Нотўғри тишлов қуйидаги усуллар ёрдамида даволанади:
- Тиш модификатсияси
- Ортодонтик брекетлар
- Баъзи ҳолларда жарроҳлик
.jpg)
Нотўғри тишлов асосан эстетик ва психологик сабабларга кўра тузатилади. Аммо, айрим ҳолларда, даволаниш кариесни олдини олишга, олд тишларнинг синишини олдини олишга, перидонтитга ёки танглайдаги милкни йўқотишга ёрдам бериши мумкин. Даволаш, шунингдек, нутқни ва чайнашни яхшилаши мумкин.
Жағнинг тўгри ёпилиши тишларни текислаш, жағлар тўлиқ ёпилганда алоқада бўлган тишларни ва тиш протезларини танлаб силлиқлаши ва ёпиш текислиги остида тиш сиртларини ҳосил қилиш билан яхшиланиши мумкин.
Ортодонтик асбоблар (брекетлар) атрофдаги алвеоляр суякни аста-секин ўзгартириш учун тишларга доимий равишда ўртача босим ўтказади. Бир ёки бир нечта тишларни олиб ташлаш, бошқа тишларнинг ҳаракатланиши ёки барқарор ўсиши учун зарур бўлиши мумкин. Тишларни текислангандан сўнг, бемор кунига 24 соат, кейин эса фақат тунда 2-3 йил давомида пластик симли ушлагични кияди.
Фақатгина ортодонтик даволаниш етарли бўлмаса, чуқур тишловни келтириб чиқарадиган жағ нуқсонларини жарроҳлик йўли билан тузатиш (ортогнатик жарроҳлик) кўрсатилиши мумкин.