Kontentga o‘tish
BUFANSTREAM
Кимё, Физика

Элементар зарралар

Ҳозирги вақтда элементар заррачаларнинг умумий сони 200 дан ортиқ номланишдаги турли заррачалрни ўз ичига олади. Улар орасида фақат 5 таси мутлоқ барқарор бўлиб, булар: фотон, электрон нейтрино ҳамда мезон нейтрино, электрон ва протон (уларнинг антизарралари ҳам барқарор). Жадвалда ҳаёт вақти 10−19 дан юқори бўлган элементар зарралар ва уларнинг антизарралари ҳақида маълумотлар келтирилган.

Sinf

Guruh

Zarracha nomi

(Qavs ichida antizarra nomi)

Belgilanishi

Tinch holat

massasi

Elektr zaryad, (elementar zaryadlarda)

O’rtacha hayot vaqti,

soniya

Spin

Barrion zaryadi

Lepton zaryadi

G’alatilik

Zarracha

Antizarracha

Elektron massasida

MeV

Zarracha

Antizarracha

Foton

Foton

γ

−

0

0

0

−

Barqaror

1

0

0

Leptonlar

Neytrino

Elektron neytrino

(elektron antineytrino)

𝜈e

ṽe

0

0

0

0

Barqaror

½

0

+1

Mezon neytrino

(Mezon antineytrino)

𝜈μ

ṽμ

0

0

0

0

Barqaror

½

0

+1

Elektronlar

Elektron (pozitron)

e−

e+

1

0.511

−1

+1

Barqaror

½

0

+1

Myuonlar

Minus-myu-mezon

(plyus-myu-mezon)

μ−

μ+

206.8

105.7

−1

+1

2.2∙10−6

½

0

+1

Mezonlar

Pionlar

pi-nol-mezon

pi-plyus-mezon

(pi-minus-mezon)

π0

π+

−

π−

264.3

273.1

135.0

139.6

0

+1

−

−1

0.8∙10−16

2.6∙10−8

0

0

0

0

0

0

0

0

Kaonlar

ka-plyus-mezon

(ka-minus-mezon)

K+

K−

966

493.8

+1

−1

1.23∙10−8

0

0

0

+1

ka-nol-mezon

(anti-ka-nol-mzeon)

K0

0

974

498

0

0

uchun 0.9∙10−10

uchun 5.4∙10−8

0

0

0

+1

Eton

eta-nol-mezon

η0

−

1090

548.7

0

−

10−19

0

0

0

0

davomi

Sinf

Guruh

Zarracha nomi

(Qavs ichida antizarra nomi)

Belgilanishi

Tinch holat

massasi

Elektr zaryad, (elementar zaryadlarda)

O’rtacha hayot vaqti,

soniya

Spin

Barrion zaryadi

Lepton zaryadi

G’alatilik

Zarracha

Antizarracha

Elektron massasida

MeV

Zarracha

Antizarracha

Barionlar

Nuklonlar

Proton

(antiproton)

p

1836.1

938.3

+1

−1

Barqaror

½

+1

0

0

Neytron

(antineytron)

n

1838.6

939.6

0

0

1.01∙103

½

+1

0

0

Giperonlar

lamda-nol-giperon

(anti-lamda-nol-giperon)

Λ0

0

2182

1115.6

0

0

2.5∙10−10

½

+1

0

−1

sigma-plyus-giperon

(anti-sigma-plyus-giperon)

Σ+

+

2328

1189.4

+1

−1

0.8∙10−10

½

+1

0

−1

sigma-nol-giperon

(anti-sigma-nol-giperon)

Σ0

0

2331

1192.5

0

0

10−14

½

+1

0

−1

sigma-minus-giperon

(anti-sigma-minus-giperon)

Σ−

−

2341

1197.3

−1

+1

1.49∙10−10

½

+1

0

−1

ksi-nol-giperon

(anti-ksi-nol-giperon)

Ξ0

0

2565

1314.7

0

0

3.03∙10−10

½

+1

0

−2

ksi-minus-giperon

(anti-ksi-minus-giperon)

Ξ−

−

2580

1321

−1

+1

1.66∙10−10

½

+1

0

−2

omega-minus-giperon

(anti-omega-minus-giperon)

Ω−

−

3300

1672.5

−1

+1

1.3∙10−10

+1

0

−1