Юрак оғриғи нима? Нима учун бу содир бўлади? Ушбу саволларга жавобни қизиқтирганлар учун мен ушбу блог постида юрак оғриғининг сабаблари, белгилари ва даволаш усуллари ҳақида маълумот беришга ҳаракат қиламан.
Юрак оғриғи юрак этарли кислород ололмаса пайдо бўладиган оғриқ туридир. Юрак оғриғи одатда кўкрак қафасида сезилади, лекин баъзида бўйин, жағ, элка, орқа ёки қўлларга тарқалиши мумкин. Юрак оғриғининг энг кенг тарқалган сабаби коронар артерия касаллигидир. Коронар артерия касаллиги — юракни озиқлантирадиган томирларнинг торайиши ёки тиқилиб қолиши натижасида юрак кислородга бўлган эҳтиёжини қондира олмайдиган ҳолат. Коронер артер касаллиги туфайли юрак оғриғи одатда жисмоний фаолият, стресс, совуқ ҳаво ёки овқатланишдан кейин пайдо бўлади ва дам олиш ёки нитроглисерин каби дори-дармонлар билан бартараф этилади. Ушбу турдаги юрак оғриғи ангина пекторис деб аталади.
Юрак оғриғининг яна бир сабаби миёкард инфарктидир. Миокард инфаркти — юракнинг бир қисми кислород этишмаслиги натижасида юрак мушагининг нобуд бўлиши. Миокард инфаркти туфайли юрак оғриғи, ангина пекторисидан фарқли ўлароқ, дори-дармонлар билан бартараф этилмайдиган анча кучли, узоқ давом этадиган оғриқдир. Миокард инфаркти ҳаёт учун хавфли ҳолат бўлиб, шошилинч тиббий ёрдамни талаб қилади.
Юрак оғриғининг бошқа мумкин бўлган сабаблари орасида перикардит, аорта дисексияси, ўпка эмболияси, ошқозон яраси, рефлюкс, панкреатит, таянч-ҳаракат тизими касалликлари ва психологик омиллар мавжуд. Юрак оғриғининг сабабини аниқлаш учун шифокорингиз физик текширув, электрокардиограмма (ЭКГ), қон текшируви, кўкрак қафаси рентгенограммаси, экокардиёграфи, стресс тести ва коронар ангиография каби тестларни ўтказиши мумкин.
Юрак оғриғини даволаш унинг сабабига қараб фарқ қилади. Коронер артер касаллиги туфайли юрак оғриғи учун дори терапияси, коронар бйпасс оператсияси каби вариантлар мавжуд. Миёкард инфаркти учун шошилинч равишда кислородли терапия, нитроглисерин, аспирин, морфин, тромболитик препаратлар қўланиши мумкин. Перикардит учун яллиғланишга қарши дорилар ёки перикардиёсентез каби даволаш усуллари қўлланилиши мумкин.
Аорта дисексияси учун шошилинч жарроҳлик талаб қилиниши мумкин. Ўпка эмболияси учун антикоагулянт дорилар ёки тромболитик препаратлар берилиши мумкин. Ошқозон яраси, рефлюкс ёки панкреатит учун кислотани бостирувчи дорилар ёки антибиотиклар қўлланилиши мумкин. Таянч-ҳаракат тизимининг касалликлари учун дорилар ёки физиотерапия тавсия этилиши мумкин. Психологик омиллар учун антидепрессант дорилар ёки психотерапия тавсия этилиши мумкин.
Юрак оғриғининг олдини олиш учун соғлом турмуш тарзини қабул қилиш муҳимдир. Чекмаслик, спиртли ичимликларни истеъмол қилишни камайтириш, мунтазам равишда машқ қилиш, соғлом овқатланиш, стрессни бошқариш, қон босими, қондаги шакар ва холестерин даражасини назорат остида ушлаб туриш юрак саломатлиги учун фойдалидир. Бундан ташқари, юрак оғриғи белгилари пайдо бўлганда, кечиктирмасдан шифокор билан маслаҳатлашиш ҳаётни сақлаб қолиши мумкин.