Ҳомиладорлик сизда бир қатор ҳис-туйғуларни келтириб чиқариши мумкин, шу жумладан, ташвиш ҳисси ёки стресс, лекин бу мутлақо нормал ҳолат. Ҳомиладорликда стресс бу катта ўзгаришларга нисбатан нормал бўлган реаксия (шунингдек, ҳомиладорликда). Баъзи ҳолатларда, стресс одамлар учун ҳаттоки яхши бўлиши ҳам мумкин, бу уларнинг янги қийинчиликларга қарши ҳаракат қилишларига туртки бўлиб хизмат қилади.
Бироқ, ҳаддан ташқари кўп вақт стрессда бўлиш сиз ва бўлажак фарзандингиз соғлиги учун турли муаммоларни келтириб чиқиши мумкин.
Ҳомиладорликда стресс сабаби нима?
Баъзи аёллар ўзларида илк ҳомиладорлик белгилари сеза бошлаши билан ўз-ўзидан ташвишга тушишади ва стрессли вазият келиб чиқади. Аёл ўзидаги назоратни йўқотиб қўйгандек ёки озъида бошдан кечираётган ҳолатларингизни бошқариш учун етарли куч йўқ эканлигини ҳис қилиши мумкин.
Стресс режалаштирилмаган ҳомиладорликда ёки ҳомиладор бўлгандан кейинги ҳомиладорлик билан боғлиқ дастлабки салбий фикрлардан, болани дунёга келтиришда ёки оналикда, шунингдек, бола тушиши ёки ҳомила ўлимидан сўнг келиб чиқади.
Антенатал тестларингиз натижасини кутаётганингизда ва ҳомиладорлик ёки оғир кечаётган ҳомиладорликдаги жисмоний ўзгаришларга бўлган муносабатингизда ҳам стрессли ҳолат юзага келиши мумкин.
Шу билан бир қаторда уйдаги вазият ҳам стрессни келтириб чиқариши мумкин, масалан ёлғиз ота-она ёки оилада ўсмир бўлиши ва унинг инжиқликлари, муносабатлардаги қийинчиликни бошдан кечириш ва уларни қандай қилиб енгишни ўйлаш, жумладан оилавий зўравонлик.
Агарда сизда бир пайтни ўзида юқоридаги ҳолатларнинг бир нечтаси содир бўлса, сиз кўпроқ стрессни бошдан кечиришингиз мумкин.
Ҳомиладорликда стресс ҳомилага қандай таъсир этади?
Сурункали (доимий) стресс сизнинг соғлигингизга ёки умумий ҳолатингизга салбий таъсир қилиши мумкин ва бу бош оғриши, уйқусизлик, тез нафас олиш ва пулс тезлашиш каби белгилар билан юз бериши мумкин
Баъзи одамлар қуйидаги ҳолатларни бошдан кечирадилар:
- Савдойи фикрлар;
- Хавотирлилик ёки нотинчлик;
- Жаҳлдорлик;
- Овқатланишдаги муаммолар (ҳаддан ташқари кўп ёки кам овқатланиш ёки нотўғри овқатланиш);
- Дам олмаслик ёки дам олишдаги муаммолар.
Сурункали стресс шунингдек, бўлажак фарзандингиз учун муаммоларни келтириб чиқариши мумкин. Улар шунингдек, фарзандингизнинг келажакда жисмоний ва ақлий ривожланишидаги, шу билан бирга, болаликдаги хулқ-атвор билан боғлиқ муаммоларнинг ошишига сабаб бўлиши мумкин.
Ҳомиладорликда стрессни камайтириш
Жисмоний соғлигингиз учун ғамхўрлик қилиш қанчалик муҳим бўлса, ҳомиладорликда руҳий ҳолатингиз учун ҳам ғамхўрлик қилиш шунчалик муҳимдир. Қачонки сиз ўзингизни яхши, хурсанд, бахтли ҳис қилсангиз, ўзингизда бўлган стрессни яхши бошқара оласиз. Қачонки стрессингизни бошқара олганингизда, бу сиз ва сизнинг бўлажак фарзандингиз учун жиддий таъсир кўрсатмайди.
Стрессни бошқариш учун, қуйидагиларни қилишга ҳаракат қилиб кўринг:
- Стрессни келтириб чиқарадиган ҳолатга ва сизда стресс бўлганда нима содир бўлганини сезганингизга эътибор беринг;
- Секин ҳаракат қилинг, дам олинг ва ўзингизга ортиқча жисмоний-руҳий босим ўтказманг;
- Соғлом овқатланинг, яхши балансга эга бўлган тўғри таомлар сиз ва фарзандингиз соғлигини сақлашга ёрдам беради;
- Ўзингиз ишонган бирор одамга фикрларингиз ва ҳис-туйғуларингиз ҳақида гапириб беринг;
- Бошқа ҳомиладор аёллар билан севимли мобил иловангиз «» орқали суҳбатлашинг, умумий муаммоларни муҳокама қилинг. Зарурат туғилса, мутахассис шифокор билан боғланинг;
- Жисмоний фаоллик, шунингдек дам олиш ҳам стрессни камайтиришга ёрдам беради. Ҳомиладорлик учун мос бўлган одатий машқларда иштирок этинг: ёга, медитатсия билан шуғулланинг, нафас олиш курслари орқали дам олинг, видеолар ёки подкастлардан фойдаланинг;
- Севимли машғулотларингиз билан шуғулланинг шунингдек, ўқиш, телевизор кўриш ёки бирор ҳобби билан, умуман олганда озъингизни эркин ва хотиржам ҳис қиладиган одамлар билан вақт ўтказинг;
- Ҳамма муаммони ўзингиз ҳал қилишингиз шарт эмас. Ёрдам керак бўлса, сўрашга ҳаракат қилинг ва одамлар сизга ёрдам бермоқчи бўлганларида таклифларини қабул қилинг.