Янги туғилган чақалоқлар уйқусида инжиқлик қилиши, йиғлаши кўп учраб туради.
Чақалоқларнинг танаси мунтазам уйқу даврига мослашмагани учун уйқусида тез-тез уйғониши ёки инграб йиғлаши одатий ҳолдир.
Янги туғилган чақалоқлар учун йиғлаш асосий алоқа воситаси ҳисобланади. Шунинг учун чақалоқлар тез-тез, ҳатто уйқуда ҳам йиғлашлари асослидир. Бундай ҳолларда чақалоқда бирор касаллик ёки оғриқнинг аломатлари бўлмаса, бу нормал ҳолат.
Чақалоқлар ўзларини ифода этишда турли усуллар билан ҳаракат қилишади. Масалан, уйқудаги йиғисини қоронғуликдан қўрқиши белгиси десак бўлади. Уйқудаги бола қимирлаганда ёки бошқа шовқинлар сабаб қўрқиб йиғлаши ҳам мумкин.
Болалар кўпинча юзаки уйқу пайтида ёки кўп қўзғалганда тун қўрқуви сабаб йиғлайдилар.
Чақалоғим қўрқинчли туш кўрадими?
Баъзи ота-оналар чақалоғининг тунда йиғлаши уларнинг даҳшатли туш кўришини англатади, деб хавотирда. Афсуски, бу ҳозирча жавоби аниқ бўлмаган мавзудир.
Қўрқинчли тушлар ёки тунги қўрқувлар айнан қайси ёшда бошланиши мумкинлигини тўлиқ исботланмаган.
Тун қўрқуви нисбатан кам учрайди ва одатда 4 ёшдан 12 ёшгача бўлган болаларда кузатилади, бироқ, 18 ойликкача чақалоқлар тунда қўрқиб йиғлашлари мумкин. Бола касал бўлса ёки уйқуси чала бўлса, тун қўрқуви содир бўлиш эҳтимоли юқори бўлади.
Тунги қўрқувлар чуқур уйқу босқичида содир бўлади. Агар бирон сабабга кўра бу босқич бузилган бўлса, чақалоғингиз йиғлаши ёки ҳатто бақириши мумкин.
Чақалоғингиз уйқусида бундай ғалаён қилаётганини билмайди ва бу ҳолатни уйғонганидан сўнг эслай олмайди.
Чақалоқни овутиш усуллари
Чақалоқ уйқу пайти уйғониб қисқа йиғласа, ўз-ўзидан юпанади. Бу ҳолатда уларни кўтариш болани уйғотиб, уйқусини бузилишига сабаб бўлиши мумкин.
Агар йиғлашда давом этса, чақалоқ орқасини ёки қорнини силаш, юмшоқ овозда овутиш керак. Бу болани уйқунинг бошқа босқичига ўтказишга ва йиғлашини тўхтатишга ёрдам беради.
Кўкрак сути билан озиқланадиган чақалоқлар эмизилгандан сўнг янаям тинч ухлашлари мумкин. Шунинг учун оналар (ёки энагалар) чақалоқни эмизиш уни уйғотиши мумкин ёки мумкин эмаслигини аниқ билиб олишлари керак. Бундай ҳолларда чақалоқ уйқу режимини кузатиш ҳам фойдали бўлиши мумкин. Баъзи чақалоқлар чуқур уйқуга кетганларида ёки уйғонишдан олдин секингина йиғлайдилар. Чақалоқнинг одатий уйқу режимини аниқлаш оналарга фарзандининг йиғлаш сабабини аниқлашда ёрдам беради.
Баъзи чақалоқлар касал бўлганларида ёки тишлари чиқаётганда уйқу вақтида йиғлашлари мумкин. Бунда болалар ўша оғриқ туфайли йиғлайди ва уйқудан безовта бўлади. Оналар (ёки энагалар) чақалоқнинг оғриғини қандай енгиллаштириш ҳақида педиатр билан маслаҳатлашиши лозим.
Гарчи, қўрқинчли тушлар қачон бошланишини аниқ билмасак-да, чақалоғининг қўрқинчли туш кўргани сабаб йиғлаётганини сезган оналар (энагалар) майин овозда алла айтиб ёки чақалоқнинг орқасини силаб, уларни тинчлантириши мумкин. Ҳали ҳам кўкрак сути билан озиқланадиган чақалоқларни эса эмизиб юпатиш мумкин.
Агар чақалоқ қўрқинчли туш кўрганидан кейин уйғонган бўлса, уни дарҳол овутиш ва ухлаши учун алла айтиб бериш лозим, чунки, чақалоқлар қўрқинчли туш ҳақиқий эмаслигига ишонч ҳосил қилишлари керак.
Қачон шифокорга мурожаат қилиш керак?
Қуйидаги ҳолатларда оналар (энагалар) боланинг тундаги йиғиси ва бошқа уйқу муаммолари ҳақида шифокор билан маслаҳатлашишлари керак:
- бола оғриқ сабаб йиғласа;
- уйқу режими тўсатдан ўзгарса;
- боланинг уйқусизлиги бир неча кеча-кундуз давом этса ва у онасининг (энагаси) овутишига кўнмаса;
- озиқлантириш билан боғлиқ муаммолар, масалан, етарли даражада эммаслик бола ухлашига халал берса, шифокорга мурожаат қилиш лозим.