Чекиш дунёдаги энг кенг тарқалган ва ҳалокатли гиёҳвандликдир. Ҳар йили 8 миллионга яқин одам чекиш билан боғлиқ касалликлардан вафот этади. Чекиш ўпка саратони, юрак касаллиги, инсулт, сурункали обструктив ўпка касаллиги ва бошқа кўплаб жиддий соғлиқ муаммолари учун энг муҳим хавф омилидир.
Чекишнинг зарари
Сигарет тутунида 7000 дан ортиқ кимёвий бирикмалар мавжуд. Ушбу кимёвий моддаларнинг баъзилари саратон ва юрак касалликларини келтириб чиқарадиган, қон томирлари ва иммунитет тизимини заифлаштирадиган токсинлардир.
Чекишнинг асосий зарарлари
Ўпка саратони: Чекиш ўпка саратонининг энг муҳим хавф омилидир. Чекувчиларда ўпка саратони ривожланиш хавфи чекмайдиганларга қараганда 20 баравар юқори.
Юрак касаллиги: Чекиш юрак хасталиги ва инсулт хавфини оширади. Чекувчиларда юрак хасталиги ва инсулт хавфи чекмайдиганларга қараганда икки баравар юқори.
Ўпканинг сурункали обструктив касаллиги: Чекиш ўпканинг сурункали обструктив касаллигининг энг муҳим хавф омилидир. Ўпканинг сурункали обструктив касаллиги сурункали ўпка касаллиги бўлиб, нафас олишни қийинлаштиради ва жиддий соғлиқ муаммоларига олиб келиши мумкин.
Бошқа саратонлар: Чекиш, шунингдек, қизилўнгач саратони, оғиз саратони, ошқозон саратони, ошқозон ости бези саратони, буйрак саратони, қовуқ саратони ва лейкемия каби саратоннинг бошқа турлари хавфини оширади.
Бошқа соғлиқ муаммолари: Чекиш бошқа соғлиқ муаммоларига ҳам олиб келиши мумкин, масалан, тиш тушиши, милк касалликлари, тери муаммолари, бепуштлик ва эрта менопауза.
Чекишни ташлаш
Чекишни ташлаш сизнинг соғлигингиз учун қила оладиган энг яхши нарсалардан биридир. Чекишни ташлаганингиздан сўнг, танангиздаги токсинлар тезда тозалана бошлайди ва соғлигингиз тезда яхшиланади.
Чекишни ташлаш қийин бўлиши мумкин, аммо имконсиз эмас. Чекишни ташлашнинг турли усуллари мавжуд. Ушбу усуллардан баъзилари:
- Дори-дармонлар: Ретсепт бўйича дори-дармонлар чекишни ташлашда муваффақиятга эришиш имкониятини ошириши мумкин. Масалан, никотинни алмаштириш терапияси (НРТ) таркибида никотин бўлган маҳсулотлар, масалан, никотин сақичлари, никотин ингаляторлар киради. Ушбу маҳсулотлар танангизнинг никотинга бўлган эҳтиёжини қондиришга ва чекиниш аломатларини камайтиришга ёрдам беради.
- Хулқ-атвор терапияси: Терапевт сизга чекишни ташлашга ёрдам бериш учун мотиватсия, стратегиялар ва ёрдам бериши мумкин. Терапия чекиш сабабларини тушунишга ва соғлом турмуш тарзини ривожлантиришга ёрдам беради.
- Чекишни ташлаш гуруҳлари: Чекишни тўхтатиш гуруҳлари сизни тарк этиш йўлида қўллаб-қувватлаши мумкин. Ушбу гуруҳлар сизга бошқа чекувчилар томонидан баҳам кўрилган тажриба ва маълумотлар ҳақида билиб олишга ёрдам беради.
Чекишни ташлашга ёрдам берадиган маслаҳатлар
Чекишни ташлаш учун сиз:
- Чекишни ташлашга қатъий бўлинг. Агар чекишни ташлашда муваффақият қозонишни истасангиз, буни қилишга қатъий бўлишингиз керак.
- Чеқиш санасини белгиланг. Чиқиш санасини аниқланг ва шу санага тайёрланинг.
- Чекиш сабабларини аниқланг. Чекишингизнинг сабабларини аниқланг ва бу сабабларни бартараф қилинг. Мисол учун, агар сиз стрессни энгиллаштириш учун чексангиз, стрессни бошқариш усулларини ўрганишга ҳаракат қилинг.
- Чекишни хоҳлаётганингизда, бошқа бирор нарса қилинг. Тинч жойга боринг, чуқур нафас олинг ёки дўстингизга қўнғироқ қилинг.
- Чекмайдиган дўстларингиз ва оила аъзоларингиздан ёрдам олинг. Чекишни тўхтатишингизга ёрдам беришларини сўранг.
Нега чекишни ташлаш муҳим
Чекишни ташлаш соғлиқ учун жуда кўп фойда келтиради. Чекишни ташлаганингиздан сўнг, танангиз тезда шифо бера бошлайди. Биринчи 20 дақиқада қон босими ва юрак уриш тезлиги пасаяди. 24 соат ичида қондаги кислород даражаси ошади. 2 ҳафта ичида йўтал ва нафас қисилиши камаяди. 1 йил ичида юрак хуружи хавфи икки баравар камаяди. 5 йил ичида инсултга дучор бўлиш хавфи икки баравар камаяди. Ўпка саратонидан ўлиш хавфи 10 йил ичида икки баробар камаяди.
Чекишни ташлаш — бу соғлиғингизни яхшилаш ва ҳаёт сифатини яхшилашнинг ажойиб усули. Агар сиз чекишни ташлашга қарор қилсангиз, ёрдам учун кўплаб манбалар мавжуд. Ушбу манбаларга чекишни ташлаш бўйича таълим берувчи тиббиёт мутахассислари, чекишни ташлаш гуруҳлари ва чекишни ташлаш бўйича дори-дармонлар ва муолажалар киради.
Чекишни ташлашнинг фойдалари нафақат жисмоний, балки руҳий саломатлик учун ҳамдир. Чекишни ташлаганингиздан сўнг, кайфиятингиз, энергия даражангиз ва умумий фаровонлигингиз яхшиланишини кўришингиз мумкин. Чекишни ташлаш – гиёҳвандликдан халос бўлиш ва соғлом турмуш тарзини қабул қилишнинг бир усули.